Menu- główna strona


Poniżej spis treści wraz z fragmentem książki.

Spis treści

  Ogólne omówienie zagadnień tematycznych tomu     6  
  Wstęp     7  
  Część 1 Organizacja organów podatkowych  
  Rozdział I Organizacja organów podatkowych jako pochodna podziału władzy na państwową i samorządową     10  
  Rozdział II Właściwość rzeczowa i miejscowa.Podatki gminne     13  
  Rozdział III Zasada sprawności w prowadzeniu spraw podatkowych.Termin załatwiania spraw podatkowych i jego przekroczenia.Polskie prawo podatkowe w międzynarodowym obrocie prawnym (na przykładzie państw europejskich)     22  
  Rozdział IV Organizacja organów podatkowych.Struktura organizacyjna urzędu skarbowego     34  
  Rozdział V Funkcjonalna struktura organu podatkowego.Wewnętrzne funkcje organu podatkowego.Przypis, księgowość, pobór.Oświadczenia podatnika względem organów podatkowych wraz z korektami     37  
  Rozdział VI Przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe     76  
  Rozdział VII Inne organy podatkowe     85  
  Rozdział VIII Samorządowe organy podatkowe.Przestrzeganie właściwości rzeczowej i miejscowej     88  
  Rozdział IX Miejsce i rola Ministra Finansów w organizacji organów podatkowych.Oficjalny podział podatków.Opłaty     90  
  Rozdział X Występowanie organu podatkowego na zewnątrz.Cechy rozstrzygnięć w sprawach podatkowych     113  
  Rozdział XI Podsumowanie     137  
  Część 2 Podatek jako kara. Podatek z nie ujawnionych źródeł dochodu etc. Teoria kary  
  Wstęp Podatek a kara     139  
  Rozdział XII Kara w prawie antycznym.Kodeks Hammurabiego, ustawodawstwo ateńskie, proces późnorzymski     145  
  Rozdział XIII Wstępne zdefiniowanie podobieństw pomiędzy podatkiem a karą     148  
  Rozdział XIV Zakończenie części teoretycznej.Systematyka spraw oparta o przebieg instancyjny     162  
  Postępowanie przed organami podatkowymi  
  Rozdział XV Zakończyło się zanim się rozpoczęło, czyli postępowanie bez decyzji."A skąd ten samochód"?Postępowanie sprawdzające     168  
  Rozdział XVI Sprawa pierwsza."Rodzina to jest siła".Postępowanie podatkowe     173  
  Rozdział XVII Sprawa druga - "Gracz".Przebieg postępowania(spis treści)     176  
  Rozdział XVIII Wybrane dokumenty z przebiegu postępowania     180  
  Rozdział XIX Pomoc de minimis     260
  Rozdział XX Sprawa "Ile to jest dwa razy dwa"?     283  
  Rozdział XXI Przebieg postępowania     287
  Rozdział XXII Szczególny środek dowodowy - przesłuchanie strony     319  
  Rozdział XXIII Dalsze postępowanie dowodowe - zapytania do banków oraz wstępne wnioski     325  
  Rozdział XXIV Kluczowy moment postępowania przed zamiarem wydania decyzji - zapoznanie strony z zgromadzonymi materiałami sprawy     344  
  Rozdział XXV Pomoc prawna w obszarze jurysdykcji Unii Europejskiej oparta o konwencje międzynarodowe o charakterze bilateralnym i multilateralnym     351  
  Rozdział XXVI Współpraca w przekazywaniu pozyskanych informacji pomiędzy organami podatkowymi.Zawieszenie i podjęcie postępowania.Dalsze postępowanie     357  
  Rozdział XXVII Normatyw a technika prowadzenia przesłuchań     369  
  Rozdział XXVIII Dalsze postępowanie.Protokół z kontroli     373  
  Rozdział XXIX Decyzja i odwołanie.Postępowanie przed organem podatkowym drugiej instancji     383  
  Rozdział XXX Dodatkowe postępowanie dowodowe przed organem podatkowym pierwszej instancji     417  
  Rozdział XXXI Postępowanie wobec obywateli innych państw według prawa polskiego     431  
  Rozdział XXXII Rozstrzygnięcie organu podatkowego drugiej instancji po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego przez organ podatkowy pierwszej instancji     442  
  Postępowania w administracyjnym i sądowym toku instancji
  Rozdział XXXIII Sprawa pt."Karta nic nie warta"     450  
  Rozdział XXXIV Postępowanie przed organem podatkowym pierwszej instancji     452  
  Rozdział XXXV Postępowanie przed organem podatkowym drugiej instancji     493  
  Rozdział XXXVI Postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji     501  
  Rozdział XXXVII Postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji     537  
  Rozdział XXXVIII Ile kosztuje partykuła?     562  
  Rozdział XXXIX Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji     611  
  Rozdział XL Odwołanie strony     628  
  Rozdział XLI Los rozstrzygnięć z zakresu wykonalności (tzw.suspensywności względnej)     635  
  Rozdział XLII Postępowanie w sprawie przed organem podatkowym drugiej instancji     639  
  Rozdział XLIII Decyzja organu odwoławczego w administracyjnym toku instancji.Rozstrzygnięcia co do suspensywności     649  
  Rozdział XLIV Zmiana toku instancyjnego z administracyjnego na sądowy     664  
  Rozdział XLV Drugie podejście do sprawy w administracyjnym i sądowym toku instancji     713  
  Rozdział XLVI Organ dostrzega niebezpieczeństwa wynikające z teorii procesu     749  
  Rozdział XLVII Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego drugiej instancji     754  
  Rozdział XLVIII Postępowanie wpadkowe     759  
  Rozdział XLIX Podsumowanie postępowania z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w mieniu zgromadzonym etc.     763  
  Rozdział L Teoria kary w ujęciu nowożytnej, współczesnej teorii prawa.Zagadnienia podobne w innych gałęziach prawa.Bezpodstawne wzbogacenie jako pochodna świadczenia nienależnego.Nieujawnione źródła przychodu etc.w ujęciu metod rachunkowości     765  
  Indeks tematyczny     778  
  Indeks rzeczowy     793  
  Indeks indeksów     804  
  Indeks łaciński     832  
  Bibliografia     833  
  Przedmowa do wydań międzynarodowych     845  
  Angielskojęzyczna wersja Tomu VI części 1     847  
  Indeks angielskojęzyczny     972  


Rozdział XXVII Normatyw a technika prowadzenia przesłuchań


Jak napisałem wyżej - świadek zeznaje, będąc przesłuchiwanym, strona - wyjaśnia - będąc słuchana.

Użycie przedrostka "prze" słuchanie pociąga za sobą istotne implikacje procesowe, zarówno natury procesowej - systemu uznawalności poszczególnych czynności jak i materialnoprawne oraz w kierunku dalszych czynności procesowych, co w sposób jasny łączy się z teorią procesu (o czym stanowi Tom I Systemu).

W odniesieniu do poszczególnych środków dowodowych teoria procesu wykształciła pewne mechanizmy rozumowania o dowodach i oceny dowodów.

Powszechnie uznanym za podstawowy źródłem pozyskiwania wiedzy procesowej jest przesłuchanie świadków. Istnieje dosyć duża różnorodność typów ludzkich zachowań. Jedni to milczki, inni paliwody, inni jeszcze to bajarze i koloryści.

Mocno dyscyplinuje wszystkich fakt pozostawania w stanie zagrożenia osobistego w przypadku nie mówienia prawdy lub jej przeinaczania. 90, a może nawet 95% populacji łże jak psy, ale nie tam, gdzie grozi za blagę najmniejsza nawet odpowiedzialność. Jak pisał Lem w nowelce "Jak Erg Samowzbudnik Bladawca pokonał", to co się mówi, nie ma się nijak do tego, co się robi.

W ogóle zresztą natura ludzka jest słaba i skłonna do przeceniania się w tzw. okolicznościach przyrody, zwłaszcza gdy nie można przeprowadzić weryfikacji danej opinii.

Dając rację don Kichotowi w przypadkach, kiedy ten nieszczęśnik szarżując na wiatraki widział w nich potwory, ośmieszamy się sami. Dając wiarę jego odczuciom pasowania tego bohomaza na rycerza przez właściciela gospody, w której ów straceniec się zatrzymał, również nie wystawiamy sobie najlepszego świadectwa. Dla niego jednak, przeżycia były ważniejsze niż ich obiektywna ocena.

Postępowanie przed organami państwa winno zmierzać w stronę myślenia według następującego standardu: niezależnie od postrzeganych subiektywnie okoliczności danej, konkretnej sprawy, obiektywnie patrzący na sprawę jej uczestnik zachowałby się w określony sposób.

Co więcej, gdyby się nie zachował, to powinien się zachować.

A nadto, gdyby w okolicznościach błędu co do sposobu postrzegania rzeczywistości lub ideologicznego odwzorowania rzeczywistości zachował się tak a tak, w zestawieniu z faktami mającymi wpływ na postrzeganie spraw w sposób obiektywny, powinien był ów uczestnik zachować się w określony sposób.

Te mimochodem niemalże rzucone zdania, w istocie są kluczowe do postrzegania świata zdarzeń prawnych, w szczególności procesowych. Zakładają one bowiem niejako istnienie złożonych struktur rozpoznawania informacji. Wedle wysoce hipotetycznego standardu.

Standard oceny sposobu postępowania tak określony jest oczywiście konstrukcją prawniczą, którą można nazwać normatywnym modelem zachowania się, w skrócie normatywem.

Normatyw tym różni się od dyrektywy, czy dyrektyw, że te drugie w zasadzie nie wchodziły w zakres konstrukcji przepisu prawnego. Dyrektywy postępowania jako pewna rama prawna pojawiają się w bardzo dużych skupiskach i organizacjach ludzkich, jako oczekiwane standardy zachowania się.

Normatyw, normatywna ocena procesu zachowania dzieje się już po danym zdarzeniu. Jest oceną z punktu widzenia obowiązującego systemu prawa (ocena ex post).

Jak napisałem nieco wyżej normatyw może być dosyć rozbudowany w zależności od konstrukcji danej normy, do której go przykładamy.

W tym sensie to norma określa sposób oceny, czyniąc ją oceną normatywną właśnie.

Normatywna ocena danego zachowania sama w sobie nie jest elementem subsumpcji normy, gdyż dotyczy zarówno przepisów prawa procesowego jak i proceduralnego, choć oczywiście jest przy subsumpcji pomocna.

W tym sensie normatywy stanowić mogą zarówno wskazane i zdefiniowane metody subsumpcji jak i każdego innego procesu stosowania prawa.

Istnieje zatem również normatyw prowadzenia przesłuchań, nie ma on się jednak za wiele do techniki ich prowadzenia.

Normatyw nakazuje oznaczyć strony, datę i treść odpowiedzi.

Samo przesłuchanie nie musi być jednak ani miłe, ani przyjemne, normatyw nie oznacza także możliwości wprowadzenia przerw w przesłuchaniu, ani czasu trwania przesłuchania.

Jak widać, normatyw stosowania prawa daje się zapełnić treścią, treść nie regulowana normatywnie pozostawiona zatem zostaje uznaniu przesłuchującego.

Przesłuchanie jako czynność procesowa, tj. taka, która zostaje poddana dosyć wyraźnej regulacji proceduralnej, w istocie jest regulowana wyłącznie od strony warunków wstępnych, tj. takich, którymi są minimalne parametry, w zasadzie ograniczone wyłącznie do wyznaczenia czasu i miejsca jej przeprowadzenia oraz konieczności spełnienia minimalnych standardów w postaci poinformowania strony przesłuchiwanej o przysługujących jej uprawnieniach. Co ciekawe,

informacja tego typu, w zasadzie nie jest wymagana przez prawo podatkowe, a przez prawo karne, które wyraźnie stanowi, iż brak pouczenia przesłuchiwanego o przysługujących mu uprawnieniach, w tym odmowy składania zeznań w wypadkach wyraźnie określonych, czy przysługujące przesłuchiwanemu uprawnienia do odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania są warunkiem niezbędnym nie tyle oceny wiarygodności zeznań, a wyłącznie ewentualnego pociągnięcia przesłuchiwanego do odpowiedzialności karnej za składanie tzw. fałszywych zeznań. Teoretycznie zatem, przesłuchanie strony, nawet bez pouczenia o przysługujących przesłuchiwanemu prawach jest skutecznym środkiem dowodowym na gruncie prawa podatkowego.

Przesłuchanie świadka w prawie karnym stosowane jest przeważnie jako bezwzględny środek dowodowy, w tym znaczeniu, że praktycznie każdy podejrzany choćby - nawet operacyjnie - a więc bez postawienia zarzutów - o sprawstwo, jest przesłuchiwany jako świadek, właśnie dlatego, że teoretycznie nie powinien informować organów prowadzących postępowanie o nieistniejących faktach jemu znanych lub zatajać swej wiedzy o nich czy też składać informacji o faktach nieistniejących.

Jak piszę w Tomie I, przesłuchanie świadka jest w istocie minimalnie sformalizowanym odebraniem oświadczenia wiedzy od przesłuchiwanego.

Przy przesłuchaniu, o ile nie wchodzi w grę przepis szczególny - np. z ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich - mogą być obecne dowolne osoby, których obecność może, lecz w zasadzie nie musi być opisana w protokole z przeprowadzenia tej czynności, w tym również osoby wskazane przez przesłuchiwanego.

Osoby obecne przy przesłuchaniu, a nie będące organem, czy nie reprezentujące organu, nie mogą bezpośrednio uczestniczyć w przesłuchaniu, a skoro przesłuchanie polega na zadawaniu pytań - nie mogą bezpośrednio zadawać pytań przesłuchiwanemu. Mogą natomiast występować do prowadzącego przesłuchanie o zadanie pytania takiego czy innego w sposób nie wynikający z przepisów prawa - czyli mogą poprosić przesłuchującego o zadania pytania w sposób werbalny lub stwierdzony pismem.

Przesłuchanie świadka zaczyna się od zadania pytania w stylu: co świadkowi jest wiadome w sprawie.

Przesłuchanie strony, poprzedzone jest wezwaniem strony do wyrażenia zgody na prowadzenie przesłuchania. Przesłuchanie strony, w prawie podatkowym formalnie nie powiela nazewnictwa z innych dziedzin prawa i nadal nazywane jest przesłuchaniem, choć powinno nazywać się odebraniem wyjaśnień.

Przesłuchanie przed organami podatkowymi prowadzą delegowani do danego postępowania pracownicy organów podatkowych.

świadkom, czy szerzej - przesłuchiwanym - nie powinny być zadawane pytania sugerujące odpowiedź.

Przykład pytania sugerującego odpowiedź:

Czy świadek wiedząc o stanie faktycznym, powziął zamiar zawiadomienia organów podatkowych o tym fakcie, z uwagi na grożące mu konsekwencje prawne?

Prawidłowo zadane pytanie brzmi: Czy świadek wiedząc o stanie faktycznym zawiadomił organ podatkowy o tym fakcie?

Itd.

Przesłuchania to czynności z reguły wielogodzinne (zwłaszcza przesłuchania strony), toczące się w pomieszczeniach zamkniętych i to o niewielkiej kubaturze. Z reguły po stronie organu przesłuchującego w przesłuchaniu uczestniczą nie mniej niż dwie osoby. Po czterech, pięciu godzinach przesłuchania, w zasadzie większość ludzi dokładnie nie pamięta już tego co powiedziała, nawet w okolicznościach, gdy wchodząc do pomieszczenia, w którym odbywa się przesłuchanie miało ułożony scenariusz czy plan odpowiedzi. Z reguły wówczas następują pytania powracające, niewiele różniące się od pytań z początkowego etapu przesłuchania. Przesłuchanie trwające dłużej niż 7 godzin, praktycznie zawsze napotyka u przesłuchiwanego na moment bardzo silnego spadku poziomu glukozy w osoczu krwi, a to powoduje, że przesłuchiwany mięknie, bo po prostu zaczyna mu brakować tego cukru prostego i chce jak najszybciej się najeść.

Można śmiało stwierdzić, że pomiędzy szóstą a ósmą godziną przesłuchania z świadka czy z strony, wydobywanych jest najwięcej informacji głęboko utrwalonych w pamięci.

W trakcie przesłuchania, buduje się określone wersje zdarzeń wynikające z odpowiedzi na pytania.

Każda wersja ma swoje ułomności, gdyż w istocie niewielu ludzi ma zdolność do zdawania relacji z poszczególnych zdarzeń, a większość ludzi nie widzi tego co jest, lecz to, co chce widzieć.

Oczywiście twierdzenie takie dotyczy również przesłuchujących, którzy w zasadzie mają już przed przesłuchaniem swoją wersję wydarzeń, a do aktywności w zakresie przesłuchań świadków skłania ich wyłącznie presja stron czy nieokreślone dokładnie inne czynniki. Warto zauważyć, że wraz z stopniem braku osobistego związku przesłuchującego z daną sprawą, spada jego podejrzliwość wobec twierdzeń przesłuchiwanego, co można zauważyć w niniejszym Tomie na przykładzie przesłuchania oznaczonego indeksem 6.2.136. Z kolei w przesłuchaniu bezpośrednio powyższym, widać że w toku przesłuchania, przesłuchujący zmieniał front myślenia, podążając za wersją przesłuchiwanego, czego nie mógł uczynić w przesłuchaniu oznaczonym indeksem 6.2.136, ponieważ to on prezentował pewną wersję zdarzeń, a nie przesłuchiwany.

Przesłuchanie świadka czy strony w prawie podatkowym, korzysta z istniejącego dorobku innych gałęzi prawa, w tym w szczególności prawa karnego procesowego, przy czym okoliczności objęte przesłuchaniem w zakresie prawa podatkowego zmierzają do ustalenia stanu faktycznego, mogącego zostać uznanym za powiązany z ustaleniem obowiązku i zobowiązania podatkowego.



Kontakt:
Grzegorz Walkowski
ul.Hetmańska 38
85-039 Bydgoszcz
e-mail: grzegorzwalkowski@walkowskibiuro.pl





Projekt Firmy INMAKS - link